پورتال اداره کل آموزش وپرورش استان فارس
اخبار مهم:
فرماندهی انتظامی استان فارس - معاونت اجتماعی:

(همه با هم برای امنیت و آرامش)

طولاني شدن دورة جواني و نوجواني، رواج شيوه‌هاي جديد رفتار اجتماعي براي‌پر کردن فضاي زندگي، فردي‌شدن و كم‌رنگ‌شدن شکاف‌هاي متداول اجتماعي، اهميت يافتن سبك زندگي و «سياست زندگي» براي جوانان، از هم پاشيدگي شبکه‌هاي سنتي همسايگي و نوسازي شهري از جملة زمينه‌هاي اصلي هستند که شرايط جديدي را پيش روي جوانان قرار داده‌اند.

آنچه در کنار اين روندها و متاثر از رشد رسانه‌هاي جديد قابل ذکر است اهميت بيش از پيش حفظ و تنوع در اوقات فراغت براي جوانان است. اولين نسل آشنا با کامپيوتر و تکنولوژي‌هاي ارتباطي را بايد نسل فعلي دانست.

بسياري از آنان مي‌توانند با طيفي از نرم افزارهاي کامپيوتري کار کنند و به‌راحتي آن را بفهمند. اين تحولات تکنولوژيک علاوه بر تأثير بر ذوق، سليقه و نياز ارتباطي آنها، گذراندن اوقات فراغت آنها را نيز تحت تأثير قرار داده‌است.

دو فرآيند «رسانه‌اي‌شدن» ( mediatisation) و «خانگي شدن» (domestification) توصيف‌کنندة گذران بخش عمده‌اي از فراغت جوانان در جوامع مدرن است. جوانان فراغت خود را بيش ازپيش در خلوت سپري مي‌کنند و براي سرگرم شدن به طور فزاينده‌اي به رسانه‌هاي جديد متکي هستند.

نوشته حاضر درصدد پاسخ دادن به اين پرسش است که درکنار گسترش و بهره برداري از اينترنت در کشور ما، اساساً با چه چالش هايي مواجه ايم. و براي کنترل و کاهش دامنه آسيب هاي ناشي از آن چه روش هايي را به کار بنديم؟

اگرچه سخن گفتن از پيشنهادات و روش هاي سنجيده و موثر- با ملاحظه ابعاد و پيچيدگي پديده اينترنت- سخن دقيقي نيست؛ اما خواهم کوشيد حداقل صورت مسأله با دقت کافي طرح شود.

ترديدي نيست که مفهوم فناوري اطلاعات به عنوان يک پديده رو به رشد و در ملازمت با تفکر انسان جديد به صورت جامع تر و بسيار فراگيرتر از آنچه که به طور مثال از کشف نيروي بخار و يا انقلاب صنعتي ناشي شده اند، جنبه هاي مختلف زندگي فردي و اجتماعي انسان را تحت تاثير قرار داده است.

البته بايد اين نکته را بطور متمايز مورد اشاره قرار دهيم که اينترنت بخشي از جنبه کاربردي فناوري اطلاعات است که خود به تنهايي پديده اي چند وجهي و در عين حال بسيار پيچيده است.

اينترنت بستر مهمي براي سامان دادن جنگ هاي رسانه اي است. ظرفيت هاي فراواني که اين رسانه ايجاد کرده است، سطوح مختلفي از اعمال قدرت نرم دشمن را نشان مي دهد.

سيطره قدرت هاي استکباري و صهيونيسم جهاني در عرصه اطلاع رساني به خصوص اعمال فشار رسانه اي يک طرفه در اينترنت و سياست هاي چندجانبه اي که از اين طريق پيگيري مي شوند، حداقل در کشور ما که مردم آن از الگوهاي ديني و اخلاقي پيروي مي کنند به بروز چالش هايي انجاميده است.

درسطور بعد و با تکيه بر مطالعاتي که صورت گرفته، برخي از مهمترين عناوين اين چالش ها را از نظر مي گذرانيم. اگرچه اين نکات در عين حال مي توانند از توسعه نامتوازن و بدون برنامه اينترنت نيز تاثيربپذيرند. بنابراين صرف نظر از بحث اخير که ارائه تصويري روشن و متمايز از آن مستلزم تحقيق جداگانه اي است، به بيان چالش هاي اينترنت در ايران در ابعاد فرهنگي، اجتماعي، سياسي و امنيتي مي پردازيم: الف) ابعاد فرهنگي؛ 1- انتقال و انتشار هنجارها و نرم هاي ارزشي غربي 2- بسترسازي براي تهاجم فرهنگي 3- طرح مباحث انتقادي و ستيزه جويانه پيرامون موضوعات اعتقادي و اخلاقي 4- ايجاد محرک هاي قومي براي تبادلات فرهنگي غيرقابل کنترل ب) ابعاد اجتماعي؛

1- شکل گيري ارتباطات نامتعارف بين نوجوانان و جوانان 2- تغيير نقش هاي اجتماعي (که در پي کسب هويت هاي جديد روي مي دهند)

3- گسست بين نسلي (که توسط اينترنت عيان تر شده است) 4- فرو افتادن جوانان در باتلاق انحرافات اخلاقي (انجام انواع تحقيقات روانشناختي نشان داده است، کار با اينترنت امکان ضريب انحراف اخلاقي جوانان را بالا برده است. انزواگرايي و بزرگ پنداري دو نمونه از پيامدهاي منفي در اين زمينه هستند.)

5- پنهان سازي هويت (به معناي ورود بي هويت به اينترنت و فرصت يابي براي ايفاي هر نقشي براي کاربران)

6- ايجاد مطالبات اجتماعي و در نتيجه آن، افزايش تقاضا براي تغيير سطح طبقه اي 7- تهديد بنيان خانواده از طريق اشاعه فساد و فحشا در فضاي مجازي

8- تسهيل در ايجاد روابط دوستانه و عاشقانه و گسترش روابط جنسي مجازيوجه برجسته اي از انحرافاتي که منشاء اينترنتي دارند از سياست هايي ناشي مي شوند که به طور سازمان يافته توسط سازمانها و محافل مختلف امريکايي- صهيونيستي طراحي و اجرا مي شوند.

برخي شايد گمان کنند شکل گيري ناتوي فرهنگي تنها به تحليل و نظر ورزي هاي خام استوار است؛ اما واقعيت چنين نيست. مستندات غيرقابل انکاري وجود دارد که نشان مي دهد استکبار جهاني در کشورهاي اسلامي، همزمان با دنبال کردن دو خط مشي کلان اسلام ستيزي (با رويکرد اضمحلال ايدئولوژيک) و گسترش فساد و فحشاء، مشروعيت بخشيدن به روابط ناسالم جنسي را به عنوان يک برنامه جدي تخريب کننده تعقيب مي کنند. 9- شکل گيري خرده فرهنگ هاي اينترنتي که از گذر گفتگوهاي اينترنتي- با زمينه ها و علائق متنوع- تعارض و کشمکش با فرهنگ رسمي و هنجارهاي پذيرفته شده را دامن زده و اغتشاشات جديدي را به نظام اجتماعي تحميل مي کند. نتيجه‌گيري

تکنولوژي کامپيوتر نه تنها دروازه‌هاي ورود به شاه‌راه‌هاي اطلاعاتي را در فضاي مجازي گشوده است، بلکه فضا و بازاري را نيز براي سرگرمي مهيا ساخته که به سرعت و به طور مداوم رو به رشد است.

اينترنت از جمله مظاهر مدرن عرصة سرگرمي است که تحول رسانه‌هاي جديدبه ارمغان آورده است.

انگيزه‌ها و چگونگي استفادة کاربران از چت‌هاي اينترنتي همچنين بيانگر تفاوت‌هاي جنسيتي و ميل بيشتر پسران به استفاده از موقعيت جنسيتي برتر خود در اجتماع براي انتخاب سرگرمي و جستجوي روابط دوستانه و آزادانه است.

بدين ترتيب، اگرچه فضاي مجازي ممكن است تجربة قدرت دهنده و آزادکننده‌اي براي برخي دختران جوان به شمار آيد، با اين‌حال روابط دو جنس از جهاتي ادامة روابط آنها در جهان واقعي است.
در مجموع، گفتگوهاي اينترنتي عرصة جديدي را براي گذران فراغت طيف رو به افزايشي از جوانان و شکل گيري خرده فرهنگ‌هاي مختلف با زمينه‌ها و علائق متنوع فراهم ساخته است.

اگر چه نگرش غالب به اين «ميدان» جديد و بهره‌مندي از آن عموماً محدود به آشنايي‌ها و گفتگوهاي غيرجدي، کنجکاوانه و عادتي است، با اين حال براي اقليتي مجالي را به منظور تأمل در «سياست زندگي»، بازي با هويت و بازانديشي در پروژه انباشت و ابراز هويت فراهم ساخته است.

اين اقليت از پتانسيل‌هاي فضاي مجازي براي تقويت سرمايه‌هاي سمبليک و فرهنگي خود در برقراري ارتباط و تنظيم روابط با خويش و اجتماع بلافصل خويش استفاده مي‌کنند.
در وجه منفي، سرگرمي‌هاي مجازي علاقة جوانان به مشارکت اجتماعي و فعاليت‌هاي مدني را با انگيزه‌هاي مختلف تحت الشعاع قرارمي‌دهد و ممکن است بر مهارت‌هاي اجتماعي آنان در تدارک فراغت‌هاي گروهي و تفريحات و بازي‌هاي غيرمجازي تأثير منفي بگذارد.

همچنين مجاورت طولاني با فضاي مجازي مي‌تواند به فرهنگ پذيري يک طرفه و تأثيرپذيري افراطي از هنجارها و ارزشها در عرصه‌هاي مختلف ارتباطي و اجتماعي انجاميده و با تقويت جهان وطني تعلقات ملي و سنتي کاربران را تحت تاثير قراردهد.
تهیه و تنظیم : سروان حسین قیام خواه

منبع: فرماندهی انتظامی استان فارس - معاونت اجتماعی

آخرین اخبار
اخبار برگزیده
دیدگاه